گزارش نخستین همایش سراسری اتحادیه انجمن های علمی- دانشجویی کتابداری و اطلاع رسانی ایران

1- ارزیابی خدمات مرجع/ اطلاع رسانی در کتابخانه ها (3مقاله):

در این بخش به  ارزیابی خدمات مرجع الکترونیکی در وب سایت کتابخانه های دانشگاه های دولتی شهر تهران ، و بررسی رضایت مندی و نیاز اطلاعاتی  مراجعان دو کتابخانه پرداخته شد. در مقالات ارائه شده، پیشنهاداتی در خصوص بهبود کیفیت خدمات از سوی نویسندگان ارائه شد.

2- راهکارهای نوین اطلاع رسانی (2مقاله): در این محور بکارگیری فناوری های نوین از قبیل استفاده از نرم افزارهای چت (Virtual Reference Toolkit، VRL Plus و ...)، پیام کوتاه (SMS)، ویدئو کنفرانس، چندرسانه ای ها، پست الکترونیکی در خدمات مرجع مجازی مورد تأکید قرار گرفت. همچنین دراین بخش به دو نوع شایع از  تازه ترین دستاوردهای  فناوری وب 2 که در جهت انتشار اطلاعات به طور پیوسته در حال رشد است ، پادکست و پادکستینگ، پرداخته شد. پادکست یا پادبخش را وبلاگ شنیداری می خوانند و روش انتشار آن شبیه به وبلاگ است با این تفاوت که مطالب در یک وبلاگ به صورت متنی در صفحات وب ارائه می شوند، اما پادکست به صورت صوتی بر روی صفحات قرار می گیرد.

3- خدمات مرجع/ اطلاع رسانی به گروه های خاص (3مقاله): در این بخش سه مقاله در خصوص  خدمات مرجع به گروه های کودکان و نوجوانان، معلولان و خدمات اطلاع رسانی بر بالین بیمار ارائه شد. در هریک از مقالات به ویژگی های و خدمات مرجع  مورد نیاز هر گروه پرداخته شد. همچنین  بخشی از خدمات مرجع شامل PDA، CAS، RSS به عنوان راه حلهایی در ارائه خدمات اطلاع رسانی پژشکی بر بالین بیمار تبیین گردید.

4- مفهوم شناسی خدمات مرجع (2 مقاله): در این محور به استفاده از هوش هیجانی در مصاحبه مرجع اشاره شد. هوش هیجانی را شناخت عواطف خود و دیگران تعریف می کنند، تا بتوان براساس آن رفتاری مبتنی بر اخلاق و وجدان اجتماعی داشت. مهمترین مؤلفه های هوش هیجانی مهارت های اجتماعی و ارتباطی، توانایی شناخت خود و دیگران، همدلی، انگیزش، خودآگاهی است.

در مقاله دیگر مرجع مجازی مورد توجه قرار گرفت. با توجه به ظهور فناوری های پیشرفته خصوصا اینترنت،  ارائه خدمات مرجع بیرون چهاردیوار کتابخانه ها را ضروری ساخته است. مرجع مجازی به ارائه خدمات مرجع به شکل تعامل میان کتابدار و کاربر از طریق ابزاری رایانه محور اطلاق می شود. در بهره گیری از این نوع خدمات می توان از رسانه های همزمان (چت یا گپ الکترونیکی) و رسانه های غیرهمزمان (پست الکترونیکی) استفاده نمود. همچنین یکی از ملزومات مرجع مجازی برای شفاف سازی پرسش استفاده از مصاحبه مرجع است و بکارگیری آن به دلیل تغییر ذائقه کاربران، رفع نگرانی کاربران از مراجعه به میز مرجع، ناتوانی در بهره گیری کامل از منابع اینترنتی ضروری است. 

5- اخلاق حرفه ای در خدمات مرجع (2 مقاله): دراین بخش نقش کتابخانه به عنوان کانون پرورش و اشاعه تعالیم متعالی بشری و اخلاقیات از یک طرف و از سوی دیگر اخلاق کتابدار و تاثیر آن بر حرفه کتابداری در دومقوله اخلاق اطلاع رسانی و اخلاق حرفه ای (در ارتباط با مراجعه کنندگان، همکاران، خود، و سازمان و جامعه) تشریح شد. همچنین به مهمترین مبحث اخلاقی در بخش مرجع یعنی کیفیت اطلاعات اشاره گردید.

6- آموزش خدمات مرجع (1مقاله): واکنش مطلوب کتابداران مرجع به تغییرات مداوم محیط اطلاعاتی نیاز به فعالیت های روزآمدسازی دارد. فعالیت روزآمدسازی به مجموعه ای از رفتارها اطلاق می شود که برای یادگیری یا بازیادگیری مفاهیم، روشها، فنون و ابزارهایی که مربوط به حرفه است، مورد توجه واقع می شود. از جمله این فعالیت ها می توان به دوره آموزش مداوم در مؤسسه آموزشی، شرکت در کارگاه ها و سمینارهای حرفه ای، آموزش از راه دور بر پایه وب، آموزش از راه دور بوسیله مکاتبه، مطالعه کتب و مجلات و انجام پژوهش های مرتبط است.

درضمن در نشست آخر دو مقاله دیگر با عنوان "خبرگزاری کتابداری: پاسخگوی نیازهای اطلاعاتی کاربران" و " بررسی زمینه های ایجاد نمایشگاه های علمی_ پژوهشی مجازی در راستای تحقق دولت الکترونیک و راهکارهای نوین اطلاع رسانی" ارائه شد. نویسندگان مقاله " خبرگزاری...."  به لزوم ایجاد خبرگزاری تخصصی کتابداری برای برطرف کردن نیازهای اطلاعاتی کاربران به ویژه کتابداران و اطلاع رسانی به آنها خاطر نشان کردند. مقاله مذکور یک پژوهش پیمایشی بوده  و یافته ها نشان داد که خبرگزاری باید بیشتر به موضوع آشنایی جامعه مدنی کشور با جامعه کتابداری ایران بپردازد و اولین کمیته علمی و تخصصی که باید در خبرگزاری تشکیل شود، کمیته فناوری اطلاعات و ارتباطات است. با توجه به یافته های ارائه شده به نظر می رسد که لزوم راه اندازی این خبرگزاری در میان آحاد جامعه کتابداری ایران احساس می شود. در دومین مقاله به بررسی شرایط موجود و الزامات تحقق نمایشگاه های علمی_ پژوهشی مجازی، ابعاد مثبت و فرصت های بالقوه  روشن شده و عوامل و موانع احتمالی  تعیین و برای کاهش تبعات و اثرات احتمالی آن راه کارهای علمی و کاربردی ارائه نموده اند.