گزينه هاي خريد کنسرسيومي در امرالد[1]
مریم اسدی
کنسرسيوم هاي امرالد....هر چيز براي هر کس
مشکل ترين مسئله براي بيشتر کتابداران اين است که آنها در حال خدمت به مشترياني هستند که کم خرج مي کنند. بيشتر کتابخانه ها احساس مي کنند که در نتيجه فشار بودجه، قادر به برآوردن تمام نياز خوانندگان شان نيستند. قراردادهای کنسرسيومي در دادن گزينه اي از الگوهاي خريد، ثبات بودجه، امکانات گسترده به خوانندگان و کاهش چشمگير قيمت اشتراک هاي کاغذي کمک مي کند.
کنسرسيوم هاي کتابداري يا شبکه هاي اشتراک منابع – خصوصا در آمريکا- مدت مديدي است که وجود دارد. در ابتدا، هدف اصلي اين کنسرسيوم ها اشتراک خريد منابع چاپي بوده، اما اين اشتراک به فراهم کردن دسترسي عمومي به منابع الکترونيکي از طريق اينترنت تغييرکرده است. مهمترين بحث ها در بین تنظيم کنندگان کنسرسيوم و اعضايشان مذاکره بر سر مجوز " عدالت در استفاده" می باشد. در واقع اين موضوع توسط ائتلاف بين المللي کنسرسيوم هاي کتابخانه اي (آی. سی. او. ال. سی.)[2] تصريح شده است.
مجوز کنسرسيوم هاي امرالد مجموعه امرالد[3] را به منظور برآوردن انتظار، رئوس استانداردهاي پيشنهادي آی. سی. او. ال. سی. موجود در "بيانيه چشم انداز جاري و عملکردهاي پيشنهادي براي انتخاب و خريد اطلاعات الکترونيکي" آی. سی. او. ال. سی. مورد هدف قرار داده است.
همکاري هاي کنسرسيومي
· کنسرسيوم مستقر[4]: کنسرسيوم هاي مستقر گروهي از سازمانها هستند که بطور منظم به صورت يک واحد خريد مي کنند، معمولا در يک محل جغرافيايي هستند و اغلب داراي هماهنگ کننده اي هستند که به عنوان سخنگو براي گروه انجام وظيفه مي کند. امرالد با موفقيت شروع به توافقنامه هايي با " کنسرسيوم هاي مستقر" مختلف در سراسر جهان نموده و در نظر دارد فعاليتهاي خود را با اين گروه هاي مستقر در اين خصوص گسترش دهد.
· کنسرسيوم باز[5]: اين گروه ها بدلیل داشتن علائق مشترک دور هم جمع می شوند. گروه ها لازم نيست در منطقه جغرافيايي یکسان بوده و درگذشته به صورت گروهي خريد کرده باشند.
مهم نيست مؤسسات بخشي از کنسرسيوم مستقر باشند يا نباشند، امرالد هر چيز براي هر کسي دارد. هر دو راه حل هاي چاپي و الکترونيکي قابل دسترس است و امرالد دارای الگوهاي مختلفی با توجه به نيازهاي گوناگون مؤسسات و کنسرسيوم ها است.
· دسترسي چاپي به علاوه دسترسي الکترونيکي به[6]Emerald fulltext : اگر کل موجودي هاي کنسرسيوم به يک سطح قابل قبول برسد، در اين صورت مبلغ پرداختي مذاکره شده، دسترسي الکترونيکي به پايگاه تمام متن امرالد را فراهم خواهد نمود. نسخه هاي چاپي مجلات در زمان امضاء قرارداد حفظ شده، و امکان خريد جداگانه موسسه ادامه خواهد يافت و هرگونه خريد چاپی جديد ممکن است تا 70 درصد تخفيف، خريداري شود.
· Emerald Fulltext – Electronic only: هر موسسه، پايگاه اطلاعاتي را براي دوره مشخصي خريداري مي کند و تخفيف ها بستگي به تعداد موسسات شرکت کننده در هنگام مذاکره دارد. نسخه چاپي در اين توزيع قيمت وجود ندارد ، اما اگر لازم باشد مي توانند با تخفيف قيمت خريداري شوند.
· Flip Pricing: هم اکنون بيشتر سازمانها خواهان آنند که Emerald Fulltext را خریداری نمایند، در عوض اشتراک مجلات چاپي خود را ادامه دهند. قيمت براساس استفاده پيش بيني شده و ارزش هر موسسه محاسبه مي شود. نسخه چاپي با تخفيفي عميق قابل دسترس و خارج از قرارداد خریداری شوند. امکان حذف و کنسل عناويني که ضروري نمي باشد وجود دارد.
فوايد توافقنامه کنسرسيومي
بعد از امضاي قرارداد، مزايای زیر مي تواند براي تکميل خدمات امرالد در کتابخانه به صورت رايگان استفاده شود:
بسط منبع
· هر موسسه به بيش از 140 عنوان مجله الکترونيکي موجود در پايگاهEmeraldplus دسترسي خواهد داشت- اين مورد باعث افزايش خوانندگان مجلات شده و امکان دسترسي کتابخانه هاي کوچکتر به منابع غيرقابل دسترسي را فراهم مي کند.
· متن کامل مقالات از 1994 و چکيده از 1989 قابل دسترس است. براي مقالاتي که در آرشيو وجود دارد و تنها در قالب چکيده می باشد، متن کامل از طريق منابع کتابخانه يتان قابل دسترس است. هر موسسه عضو کنسرسيوم می تواند تا 150 مقاله تمام متن از موجودي هاي هر سال را به صورت رايگان استفاده نماید.
· کاربران کتابخانه ها می توانند از راه دور - اعضاء هيئت علمي يا دانشجويان- استفاده زيادي از اطلاعات نمایند و مهم نيست آنها در کجا باشند.
· آرشيو منابع اشتراکي در طول دوره قرارداد، براي هميشه قابل دسترس خواهد بود.
مفاهيم ضمني چاپي
· اشتراک هاي چاپي جاري ادامه خواهد يافت و آرشيو چاپي بدون هزينه اضافي حفظ مي شود.
· عناوين چاپي با موجودي هاي آن مي تواند با مجلات ديگر با همان ارزش جايگزين شود. امرالد داراي خط مشي عدم کنسل است، و این خط مشی مذکور به کتابداران امکان مي دهد که با ظهور يک دانشکده جديد يا حوزه موضوعي جديد عناوين مجلات خود را تغيير بدهند.
· مجلات چاپي اضافي مي تواند حداکثر تا 70 درصد تخفيف در ليست قيمت توسط اعضاء کنسرسيوم خريداري شوند- اين مورد به کتابخانه ها امکان مي دهد تا موجودي چاپي خود را افزايش دهند.
مفاهيم ضمني قيمت
· ثبات قيمت- درصد افزايش قيمت در هر سال در طول قرارداد تضمين شده است بنابراين کتابخانه ها مي توانند براي يک دوره زماني برای چندسال بودجه بندي کنند.
· امتياز بررسي ساليانه موجودي ها در زمانيکه مجوز امضاء مي شود.
حمايت هاي ديگر
· دسترسي به بسته هاي آماري ميزان استفاده براي کتابداران از طريق صفحات admin
· بخش منابع کتابخانه شامل ابزارهاي مفيد زيادي مانند فراخواني پوسترها و راهنمايي کاربران است.
· بازديدها و کارگاههاي منظم به کتابداران عضو کمک مي کند تا بيشتر از پايگاهها بهره گيرند.
· کارگاه هاي نويسندگي براي استفاده کنندگان دانشگاهي و پژوهشگران
· آگاهي رساني رايگان از طریق پست الکترونيکي کاربران مانند Table of Content، Saved search، و روزآمدی هفتگي و ماهانه