پاسخ مديرگروه علم‌سنجي مركز تحقيقات سياست علمي به مقاله رييس فرهنگستان علوم/‌١/
آيا بالاتر رفتن رتبة علمي در ISI، «توهم توسعة علمي» را تداعي مي‌كند؟

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: علمي

چاپ مقاله اخير دكتر داورى اردكانى، استاد فلسفه دانشگاه تهران و رييس فرهنگستان علوم جمهوري اسلامي ايران با عنوان «توهم توسعه علمى از طريق افزايش تعداد مقالات در فهرست ISI» در يكي از روزنامه‌هاي كثيرالانتشار كشور، واكنش‌هايي را در جامعه علمي كشور در پي داشت.

به گزارش سرويس علمي - پژوهشي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، اگر چه بحث‌ها و اظهارنظرهاي ضد و نقيض پيرامون موسسه اطلاعات علمي(ISI) و كاركردهاي آن و ارزش و جايگاهي كه بايد به مقالات منتشره در مجلات نمايه شده در ISI قايل شد، طي سال‌هاي اخير همواره مطرح بوده است، اما با تلاش‌هاي صورت گرفته در دو، سه سال اخير خصوصا با راه‌اندازي سامانه نمايه‌سازي مقالات علمي داخلي (ISC) كه از آن به عنوان ISI اسلامي و ايراني ياد مي‌شود و همچنين تغييراتي كه در آيين‌نامه ارتقاي اعضاي هيات علمي در راستاي توجه هر چه بيشتر به مقالات منتشر شده در مجلات داخلي و غير ISI شده به نظر مي‌رسيد برخوردهاي افراطي و تفريطي در خصوص ISI تا حد زيادي تعديل شده و لااقل شاهد ISIگرايي محض و زير سوال بردن افراطي ارزش تمامي مجلات خارج از اين سيستم نمايه‌سازي از يك سو و در مقابل خط بطلان كشيدن بر همه كاركردها و شاخص‌هاي ارزيابي علمي ISI و توهم توسعه علمي خواندن رشد خيره‌كننده توليدات علمي نمايه شده كشور در بانك اطلاعات اين موسسه در سال‌هاي اخير نباشيم.

با اين حال، مقاله دكتر داورى اردكانى  به عنوان رييس يكي از برجسته‌ترين نهادهاي رسمي علمي كشور و موج واكنش‌ها نسبت به آن نشان‌دهنده تداوم بحث‌ها و حساسيت‌ها پيرامون ISI حداقل در بخشي از جامعه علمي در حال تكوين كشور است.

پاسخ مديرگروه علم‌سنجي مركز تحقيقات سياست علمي به مقاله رييس فرهنگستان علوم/‌٢/
آيا بالاتر رفتن رتبة علمي در ISI، توهم توسعة علمي را تداعي مي‌كند؟

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: علمي

«در ادامه و به عنوان نتيجه‌گيري، لازم مي‌دانم با اتكا به مطالب ياد شدة فوق، ابعاد اقتصادي، اجتماعي، سياسي، علمي و فرهنگي نمايه‌سازي توليدات علمي در نمايه‌هاي معتبر علم‌سنجي را كه امروزه به عنوان پايگاه‌هاي اطلاعاتي علم‌سنجي نيز مطرح هستند مورد اشاره قرار دهم:

تأثير اقتصادي

*تقويت زمينه‌هاي تحقيق و توسعه در كشور: مفهوم «تحقيق و توسعه» از سال‌هاي پس از جنگ جهاني دوم تاكنون به عنوان عامل اصلي توسعه و دگرگوني كشورهاي صنعتي مطرح بوده است. محتواي «تحقيق و توسعه» مجموعه‌اي از فعاليت‌هاي سازمان يافته‌اي را در بر مي‌گيرد كه هدف از آن فراهم آوردن توليدات، ابزارها، ‌روش‌ها، سازمان‌ها و به طور كلي مجموعه دست‌آوردهائي است كه در جهت رفاه و ارتقاء سطح زندگي بشر كاربرد دارد و دست‌يابي كامل به آن نيز در درجة‌ اول مستلزم شناخت گستردة‌ توانمندي‌هاي علمي خود است. بديهي است كه بخش عمده‌اي از اين توانمندي‌هاي علمي، مشتمل بر توليدات علمي است كه در نمايه‌هاي معتبر نمايه‌ مي‌شود و از طريق مطالعات علم‌سنجي مورد تجزيه و تحليل قرار مي‌گيرد. به اين ترتيب، بدون نمايه شدن توليدات علمي در نمايه‌هاي معتبر و بدون انجام تجزيه و تحليل‌هاي علم‌سنجي، امكان شناخت بخش عمده‌اي از توانمندي‌هاي علمي كشورها و حركت در راستاي تقويت زمينه‌هاي تحقيق و توسعه، به درستي ميسر نمي‌شود (نوروزي چاكلي؛ نورمحمدي، 1386، ص. 3).

تابستان امسال کتابخانه دانشگاه ما تصمیم به انجام قفسه خوانی بصورت کار گروهی گرفت. در آغاز مخالف هایی وجود داشت و مسوولین کتابخانه ها مخالف این بودند که همکاران سایر کتابخانه ها و بخش ها قفسه خوانی کتابخانه آنان را انجام دهند (چون می ترسیدند اشکالات کارشان در آید ). ولی مدیر کتابخانه اصرار داشت که کار باید گروهی انجام شود. بالاخره سر شما را درد نیاورم کار در سه گروه چهار نفره آغاز شد . مشکلاتی که در بین کار بوجود آمد بماند ولی تجربه بسیار خوبی بود اولا بر همه مشخص شده که در کشور ما هم می شود کار گروهی کرد- اشکالات دقیقا مشخص شد- رابطه بین همکاران صمیمانه تر شد و حجم زیادی از کار در مدت کمی انجام شد- در حین کار مشکلات کار با کارشناسان در میان گذاشته  و در همان جا حل می شد. در کل تجربه بسیار خوبی بود  فقط باید همت کرد و مقاومت نمود. ۱۰۰ سال اول سخت است.

دکتر جعفر مهراد در گفتگو با خبرنگار مهر با تشریح شاخص های رتبه بندی این مرکز گفت : داوری تخصصی توسط یک هزار و 300 نفر از 88 کشور جهان، 40 درصد از رتبه بندی را به خود اختصاص داده است. نسبت استاد به دانشجو، نرخ بین المللی بودن دانشگاه ها مانند درصد استادان و دانشجویان خارجی، تعداد استنادهای مختلف مقالات علمی در ISI مهمترین شاخص های رتبه بندی توسط این مرکز است.