هدف از اين يادداشت مقايسه ميزان حضور خبرگزاري‌ها در محيط وب و رتبه‌بندي آنها براساس ميزان صفحه‌هاي وب نمايه‌سازي شده است.

بررسي ميزان حضور خبرگزاري‌هاي ايراني در محيط وب بويژه گوگل
علیرضا نوروزی(دانشجوی دکترای علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی) - كتابدار پارسي

حضور يك كشور در محيط وب از لحاظ فرهنگي، علمي، اقتصادي و سياسي اهميت زيادي دارد. خبرگزاري‌هاي ايراني از جمله سازمان‌هايي هستند كه حضور ايران را در محيط وب بارزتر كرده و بسياري از ايرانيان داخل و خارج كشور را به خود جلب نموده‌اند.

پژوهش‌ها نشان مي‌دهد كه اگرچه ايران به لحاظ ميزان وب‌نوشت‌ها(وبلاگ‌ها) حضور خوب و موفقي در محيط وب داشته است، اما در حوزه‌هاي علمي و پژوهشي بسيار ضعيف عمل كرده است و بعد از پانزده سال از عمر وب هنوز هم اساتيد دانشگاهي و دانشجويان در مقاطع تحصيلي مختلف فاقد صفحه وب بوده و برخلاف دنياي غرب كمتر استادي منابع درسي و جزوه درسي خود را روي صفحه وب شخصي خود مي‌گذارد.
هدف از اين يادداشت مقايسه ميزان حضور خبرگزاري‌ها در محيط وب و رتبه‌بندي آنها براساس ميزان صفحه‌هاي وب نمايه‌سازي شده است.

براي رسيدن به اين هدف، از موتور كاوش گوگل و از دستور (site:) استفاده شده است. با استفاده از اين دستور، گوگل تعداد صفحه‌هاي وب نمايه‌سازي شده از هر خبرگزاري را به طور تقريبي نشان مي‌دهد. به عنوان نمونه، براي بازيابي تعداد صفحه‌هاي وب نمايه سازي شده از خبرگزاري دانشجويان ايران از دستور site:isna.ir استفاده شده است. جدول زير رتبه و تعداد صفحه‌هاي وب هر خبرگزاري را نشان مي‌دهد. برخي از خبرگزاري ها مثل بازتاب وبگاه آئينه‌اي (Mirror website) دارند كه وبگاه دوم آنها در اين بررسي ناديده گرفته شده است.
جدول زير نشان مي دهد كه خبرگزاري جمهوري اسلامي و خبرگزاري دانشجويان ايران بيشترين صفحه وب را منتشر كرده و بالاترين ميزان حضور را در محيط وب دارا هستند.

يكي از معيارهاي مهم و اساسي در رتبه‌بندي صفحه‌هاي وب(هنگام جست‌وجوي يك موضوع توسط كاربران اينترنت) عنوان صفحه وب است.
نگاهي به عنوان صفحه‌هاي وب نمايه‌سازي شده از خبرگزاري‌هاي ايراني در گوگل نشان مي‌دهد كه خبرگزاري كانون دانش آموزي از آدرس وبگاه خود، اخبار فناوري اطلاعات از عنوان انگليسي خود، خبرگزاري آزاد از عنوان انگليسي و آدرس وبگاه خود، خبرگزاري قرآني از عنوان فارسي خود، شبكه خبر دانشجو از آدرس وبگاه خود، خبرگزاري موج از عنوان فارسي خود، خبرگزاري فارسي از عنوان فارسي و انگليسي خود، خبرگزاري كشاورزي ايران از عنوان انگليسي خود به جاي عنوان اخبار(عنوان صفحه‌هاي وب) استفاده كرده‌اند. صفحه‌هاي وب نمايه سازي شده از خبرگزاري جامعه جوانان ايراني نيز وضعيت خوبي ندارد.

گويا متخصصان اين خبرگزاري ها نسبت به اهميت اَبربرچسب عنوان (Title Tag) در بازيابي اطلاعات در موتورهاي كاوش بي‌اطلاع بوده‌اند و اين فاجعه است، يا اين كه عمداً از اين عنوان‌هاي تكراري استفاده كرده‌اند كه باز فاجعه است. در هر حالت اين كار اشتباه است و رتبه اخبار آنها را هنگام جست‌وجوي كليدواژه‌هاي جست‌وجو پايين مي‌آورد. به ديگر سخن خوانندگان خود را از دست مي‌دهند.

ساير خبرگزاري‌ها از جمله خبرگزاري ورزش ايران نيز از عناوين تكراري استفاده كرده‌اند. خبرگزاري دانشجويان ايران نيز عنوان انگليسي خود را در عنوان اخبار تكراري مي‌كند كه اين كار غيرضروري است. حال آن كه مي‌توان عنوان هر خبر را در قسمت ابربرچسب عنوان به كار برد.

ايتنا - عليرضا نوروزي* - موتور جست‌وجوي گوگل ابزاري به نام Google Trends (گرايش‌هاي گوگل) راه‌اندازي كرده است كه واژه‌هاي جست‌وجو شده توسط كشورها، شهرها و زبان‌هاي مختلف و گرايش جست‌وجوي كاربران را نشان مي‌دهد.

گرايش‌هاي گوگل اين قابليت را به كاربران مي‌دهد كه بفهمند كليدواژه ويژه‌اي در چه كشوري بيشترين جست‌وجو در گوگل را به خود اختصاص داده است. به عنوان مثال، اگر فردي بخواهد بداند كه جست‌وجوگران كدام كشورها براي جست‌وجوي منابعي در مورد «قالي» از واژه فرانسوي آن (Tapis) و كدام كشورها از واژه انگليسي آن(Carpet) استفاده نموده‌اند به‌راحتي مي‌توان در اين ابزار جديد گوگل ده كشور برتر را تشخيص داد.
اين ابزار مي‌تواند به مديران وبگاه‌ها كمك كند كه واژه‌هاي معادل را هم در ابرداده‌ها و برچسب‌هاي (عنوان، كليدواژه و توصيفگر) در وبگاه خود به كار گيرند.

به عنوان يك كتابدوست يا كتابدار شايد بخواهيد بدانيد كه كدام كشورها بيشتر واژه‌هاي انگليسي كتاب (Book)، كتاب الكترونيكي (E-book)، كتابخانه (Library)، كتابخانه رقومي (Digital Library)، كتابدار (Librarian)، مقاله (Article يا Paper)، و ... را به منظور جست‌وجو به كار برده‌اند و آيا ايران جزو ده كشور برتر هست يا نه؟

جالب است كه با واژه مقاله (Article )، وبنوشت (Weblog)، كتاب الكترونيكي (E-book)، علوم كتابداري و اطلاع‌رساني (Library Information Science)، علم اطلاعات (Information Science)، كتابخانه رقومي (Digital Library)، مهندسي (Engineering) ايران به ترتيب رتبه دوم، دوم، چهارم، چهارم، پنجم و پنجم را كسب كرده است. اين نشان مي‌دهد كه ايراني‌ها از گوگل براي دسترسي به مقاله‌هاي علمي، كتاب الكترونيكي و مسائل علمي مربوط به مهندسي استفاده مي‌كنند و جاي خوشحالي دارد.

پرسش اساسي
جايگاه كاربران مسلمان در جست‌وجوي واژه‌هاي مذهبي كجاست؟ در جست‌وجوي كلمه هاي مانند: خدا (Allah)، خدا (God)، دين (Religion)، اسلام (Islam)، مسجد (Mosque)، ايران جايگاهي در بين ده كشور برتر ندارد.

اينترنت در زندگي فردي و اجتماعي جامعه ايراني چه جايگاهي دارد؟ اين پرسشي است كه جامعه‌شناسان و روانشناسان بايد درباره آن به تحقيق بپردازند. در يادداشتي كه يكي از دوستان ارسال كرده بود، نشان مي‌داد كه برخي از كشورهاي مسلمان و بخصوص ايران جزو پنج كشور برتر در جست‌وجوي منابعي كه مبتذل ناميده مي‌شوند قرار دارند كه اين يك مساله جامعه‌شناختي قابل تامل است. به عنوان مثال (Girl، Sex) واژه‌هاي هستند كه ايران مقام خوبي در جست‌وجوي آنها دارد اما واژه‌هاي ديگري هستند كه ايران مقام نخست را كسب كرده است.
براي كسب آگاهي از گرايش‌هاي جست‌وجوي كاربران ايراني مي‌توان واژه‌هايي مانند اين و اين و اين را ملاحظه كرد! البته اثر فيلترينگ را نبايد از نظر دور داشت. ترفندهاي كاربران براي عبور از فيلتر در ايران، عربستان و امارات متحده عربي در جست‌وجوي اين و اين كاملاً مشخص است.

بحث
تفسير اين بحث با خوانندگان است. اما قابل توجه است كه تعداد كاربران ايراني به مراتب از بسياري كشورهاي جهان كمتر هستند. بنابراين براي قرار گرفتن در چنين رتبه‌اي بايد در نظر داشت كه هر كاربر ايراني بارها و بارها به جست‌وجوي اين واژه‌ها مي‌پردازد.

نتيجه‌گيري
اگرچه جست‌وجوي يك كلمه خاص، نمي‌تواند بيانگر رفتار اطلاع‌يابي كاربران يك حوزه جغرافياي خاص باشد و تحليل چنين مسئله‌اي نيازمند دسترسي به داده‌هاي فراواني است، اما ترديدي نيست كه حجم استفاده‌ غير‌علمي از اينترنت در اكثر كشورها و به‌ويژه ايران درصد قابل توجهي را به خود اختصاص مي‌دهد.

* دانشجوي دكتراي كتابداري و اطلاع رساني
www.nouruzi.persianblog.com

 
حمید رضا جمالی

 دانشجوی دکترای اطلاع رسانی، دانشگاه لندن
ایمیل: hrjamali at hotmail.com
 
مریم صراف زاده

دانشجوی دکترای سیستمهای اطلاعاتی دانشگاه  آر. ام. آی. تی  استرالیا
ایمیل: mmsarraf at yahoo.com
 
سعید اسدی

 دانشجوی دکترای فناوری اطلاعات دانشگاه کوئینزلند استرالیا
The University of Queensland
ایمیل: asadi at itee.uq.edu.au

 چکیده
پیمایش از روشهای پر کاربرد پژوهش و گردآوری داده ها در علوم مختلف و از جمله در کتابداری و اطلاع رسانی است که با گسترش فناوری اطلاعات و بویژه اینترنت، بر دامنه کاربرد آن روز به روز افزوده می شود. این مقاله به مرور انواع پرسشنامه های الکترونیکی و ویژگیهای آنها می پردازد و مزایا و کاستیهای پیمایش از طریق پرسشنامه الکترونیکی را با روشهای سنتی مقایسه می کند. از جمله مزایای پرسشنامه های الکترونیکی که به دو صورت مبتنی بر وب و یا متبنی بر پست الکترونیکی قابل اجرا هستند می توان به سرعت، دقت و هزینه کم اشاره کرد. مهمترین مشکل مربوط به این نوع پیمایشها دستیابی به یک نمونه مناسب از جامعه پژوهش است. در ادامه مقاله، مراحل طراحی و اجرای پرسشنامه های الکترونیکی برای انجام پژوهشهای پیمایشی تشریح شده و به نقش کنترل کارآیی در کیفیت پیمایش الکترونیکی اشاره شده است. مسائل پیرامون انجام پیمایشهای الکترونیکی نظیر مشکلات نمونه گیری و تدابیر افزایش میزان مشارکت نیز مورد بحث قرار گرفته است.
 کلید واژه ها: پیمایش، پرسشنامه های الکترونیکی، نمونه گیری
 

طراحی کتابخانه

این وب سایت منبع مناسب و مفیدی است در مورد برنامه ریزیُ  طراحی و ساختمان کتابخانه و به شما امکان می دهد اطلاعات و ایده های خوبی درباره طراحی کتابخانه بدست آورید. امکان جستجوی ساده و پیشرفته در سایت و مشاهده مشخصات و پلان های تعدادی از کتابخانه را می دهد. در ضمن امکان اضافه کردن مشخصاتُ  پلان و تصاویر کتابخانه خودتان را با توجه به فرم طراحی شده  می دهد.

http://www.designinglibraries.org.uk/

From: OCLC Reference OCLC.ORG>
Subject: WorldCat.org Now Available!
Date: Mon, 7 Aug 2006 22:59:51 -0400

تبيين و تحليل نقش كتابداران و اطلاع رسانان در عصر تحول
و ارائه چارچوبي نظري براي ارزيابي خدمات كتابخانه ها در محيط جديد

رحمت الله فتاحي

دانشيار گروه كتابداري و اطلاع رساني

دانشگاه فردوسي مشهد

(ارائه شده در يکي از سخنرانيهاي ماهانه انجمن کتابداري و اطلا ع رساني ايران)

مطالب اين بحث

•          آغاز سخن: هدف و رويكرد بحث حاضر

•           تحليل برخي ويژگي هاي محيط اطلاعاتي جديد

•          پيامدهاي شرايط جديد براي جامعه و نيز حرفه كتابداري

•          لزوم همخوان كردن كاركردها و خدمات كتابخانه ها با شرايط جديد

•          شناسايي، تعريف و تدوين نقش هاي جديد براي كتابخانه ها

•          ويژگي ها و توانمندي هاي منحصر بفرد كتابخانه ها در مقايسه با ساير حرفه هاي دست اندركار اطلاعات

•          چارچوب و معيارهاي ارزيابي خدمات كتابخانه ها

•          پايان سخن: شرايط حضور و بقا در  عصر حاضر   ادامه مطلب

موضوع: مدیریت دانش

سخنران: علیرضا انتهایی  entehaee@nlai.ir

آنچه ارائه خواهد شد:

•         طرح چند مسئله

•          مديريت دانش: راه حلي براي نظام مند كردن دانش سازماني

•          معرفي برخي از فناوريهاي پشتيبان فعاليتهاي مديريت دانش

•          ضروريات مديريت دانش

•          ارائه يك الگوي عملي:

ايجاد شبكه دانش با استفاده از محصولات مايكروسافت

(بكارگرفته شده در مجموعه فناوري و توسعه سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران)

ادامه مطلب

شاخصهای ارزیابی مجلات در ISI

موسسه اطلاعات علمی (ISI) در فیلادلفیای آمریکا مرکزی برای فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترین مجلات علمی منتشره در دنیا به منظور تبادل اطلاعات میان پژوهشگران مختلف می باشد. پر واضح است که منظور از پوشش جامع، فهرست نمودن کل مجلات علمی جهان نمی باشد چرا که از طرفی مقرون به صرفه نیست و از طرف دیگر تمام مجلات نشر یافته در جهان از استانداردهای این موسسه پیروی نکرده و از غنای علمی لازم برخوردار نیستند. ارزیابی مجلات علمی به طور مستمر و مداوم هر دو هفته صورت می گیرد. ارزیابی کنندگان در حدود ۲۰۰۰ عنوان جدید را سالانه مورد ارزیابی قرار داده و تنها ۱۰ تا ۱۲ درصد از مجلات علمی ارزیابی شده انتخاب می شوند.

از جمله عوامل مورد ارزیابی رعایت استانداردهای بانک اطلاعاتی ISI، کمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقالات چاپ شده در آن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشر آن می باشد.لازم به ذکر است که هیچ یک از عوامل به تنهایی مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی گیرد بلکه با بررسی مجموع عوامل یک امتیاز کلی داده خواهد شد. از جمله مواردی که در ارزیابی مجله مورد توجه قرار دارد این است که عنوان مقالات، چکیده و کلمات کلیدی باید به زبان انگلیسی باشد همچنین توصیه می شود که منابع نیز به زبان انگلیسی نوشته شوند. اگرچه اطلاعات علمی مهم به تمامی زبانها به چاپ می رسد اما موارد ذکر شده باید به زبان انگلیسی باشد تا تحت داوری و ارزیابی قرار گیرد. ارزیابیها در مجله JCR برای استفاده عموم ارائه می شود.

شاخصهای ارزیابی مجلات:

۱. فاکتور تآثیر (Impact Factor; IF) سالانه: تعداد ارجاعات به مقالات منتشر شده دو سال قبل مجله در سال مورد ارزیابیُ تقسیم بر تعداد مقالات منتشر شده دو سال قبل مجله

۲. فاکتور تآثیر مجله (Journal Impact Factor; JIF) به طور میانگین: معدل IF های مجله در طول دوران فهرست شدن مجله در ISI

۳. شاخص فوری (Immediacy Index): تعداد ارجاعات به مقالات منشر شده مجله در سال مورد ارزیابی، تقسیم بر تعداد مقالات منتشر شده در همان سال مجله

4. نیمه عمر ارجاعات به مجله (Cited Half- life): تعداد سالهایی که از سال ارزیابی باید به عقب برگردیم تا شاهد پنجاه درصد ارجاعات کل به مجله در سال مورد ارزیابی باشیم. بدیهی است که وقتی یک مجله ارزش خود را برای ارجاعات زود از دست بدهند تنها به مقالات جدید مجله ارجاع داده شود و این باعث می شود که نیمه عمر ارجاعات به مجله کاهش یابد. بنابراین هرچه نیمه عمر ارجاعات به مجله بیشتر باشد ارزش مقالات مجله در طول زمان بیشتر حفظ شده است که هنوز مورد ارجاع قرار می گیرند. در نتیجه هرچه نیمه عمر ارجاعات به یک مجله بزرگتر باشد، ارزش مجله بالاتر می رود.

5. نیمه عمر ارجاعات در مجله( Citing Half- Life): تعداد سالهایی که از سال ارزیابی باید به عقب برگردیم تا شاهد پنجاه درصد ارجاعات کل داده شده در مجله _ارائه شده در انتهای هر مقاله مجله) در سال مورد ارزیابی باشیم. بدیهی است که هر چه به مقالات جدیدتر در داخل مجله ارجاع داده شود نیمه عمر ارجاعات در مجله کاهش می یابد. این کاهش می تواند تا حدودی گویای بروز بودن اطلاعات علمی نویسندگان مقالات مجله باشد. توصیه به استفاده از ارجاعات جدید در مقالات می شود و این منجر به کاهش نیمه عمر ارجاعات در مجله می شود.

منابع: فصلنامه سیاست علمی و پژوهشی رهیافت، شماره 36، تابستان 1384، ص.52

فصلنامه سیاست علمی و پژوهشی رهیافت، شماره 35، بهار 1384، ص. 60